WEGRY

Ambasada RP - B u d a p e s z t
Varosligeti Fasor 16, H Budapest
Tel.: +36-1-351 1721, 267 9315, Fax: 351 172
E-mail: amb.bud@ind.eunet.hu

Instytut Polski w Budapeszcie  (10.04.2004)
1065 Budapest, Nagymező u.15.
Tel: 00361 / 311-5856, 331-1168; Fax 00361 / 331-0341
e-mail: polinst@axelero.hu , www.lengyelkultura.hu 
Dyrektor: Maciej SZYMANOWSKI

Polonia Wegierska:

kontakt Krzysztof Ducki - ducki@mail.matav.hu

Glos Polonii (polskojezyczny kwartalnik)
H-1051 Budapest, Nador u. 34. II.1.
Tel./Fax: 36-1-312-8204
Alicja Nagy  

Ogólnokrajowy Samorzad Mniejszosci Polskiej na Wegrzech czlonek EUWP
I Stoleczny Samorzad Mniejszosci Polskiej w Budapeszcie     czlonek rps
Akademia u. 1-3 III.em. 344, H-1054 Budapest (29.11.2003)   www.polonia.hu
Tel/Fax: +36-1302 5116, +36-1153 4444 322
Privat: +36-1175 8208, Sutarski Konrad
E-mail: orlen@axelero.hu
Polonia Wegierska  (12.11.2001)

Ogólnokrajowy Samorzad Mniejszosci Polskiej na Wegrzech  www.polonia.hu
H-1102 Budapest, Allomas u. 10
Tel./Fax: +36-1-216-1798; Tel.: +36-1-260-7298, Mobil: +36-70-50 66626
E-mail: orlen@axelero.hu

Zespol Polonez - 5 lat istnienia  (15.10.2005)

Stowarzyszenie Katolików Polskich na Wegrzech p. w. Sw. Wojciecha  (02.20.2002)
Prezes Elzbieta Molnarne-Cieslewicz
H-1103 Budapest, Ohegy u. 11
Tel/Fax: +36-1-222-8678, 

Dom Polski 
Ohegy u. 11,    H-1103 Budapest
tel/fax: +36 1-262-6908

Polskie Stowarzyszenie Kulturalne im. Gen. Józefa Bema  (21.03.2004)
http://www.bem.hu/
1H - 051 Budapest, Nador u. 34 II.1
Tel.: 36-1-311-0216, Tel/Fax: +36-1-312-8204

Polonia Wegierska (dwujezyczny polsko-wegierski miesiecznik)
H 1102 Budapest, Allomas u. 10
Tel/Fax: +36-1-216-3479

Stoleczny Samorzad Mniejszosci Polskiej Wegrzech
H 1054 Budapest, Akademia u. 1-3 III. em.344.
Tel/Fax: 36-1-302-5116, Tel.: +36-1-353-44-44 w. 322

Tani Hotel - niedaleko Budapesztu ETAP
http://www.etaphotel.com/etaphotel/fichehotel/de/etp/2641/fiche_hotel.shtml
Budapeszt Törökbalint 
Tel.: +36-2333 7737, Fax: 23337736

Wegierska Polonia liczy obecnie okolo 10-12 tysiecy i jest w ogromnej wiekszosci katolicka. Polonia ta zyje na terenie Wegier w rozproszeniu, jakkolwiek jej 1/3 mieszka w stolicy.
Dzieje Wegierskiej Polonii sa okolo 1000-letnie, sa zatem tak dlugie, jak dzieje historycznego panstwa wegierskiego. - Jakkolwiek zwarte osadnictwo polskie istnialo na ziemiach wegierskich juz od sredniowiecza, to o ciaglosci osadniczej, która dotarla do dni dzisiejszych mozemy mówic dopiero od poczatków XVIII wieku (posiadamy dwie polskie wsie w okolicach wojewódzkiego miasta Miskolc). Szczególnie silny naplyw ludnosci polskiej nastapil w XIX stuleciu, przy czym znaczacy byl udzial Polaków w walkach wyzwolenczych Wegrów w latach 1848 - 49. Na przelomie XIX i XX wieku mieszkalo na Wegrzech okolo 150 tysiecy Polaków, a pierwsza organizacja polonijna powstala juz w 1867 r. Polonia dala Wegrom szereg wybitnych postaci, w tym prymasa Janosa Scitovszkyego (1849 - 66).
Po I wojnie swiatowej, na zmniejszonych terytorialnie Wegrzech pozostalo parenascie (wg. innych danych okolo 30) tysiecy Polaków. Osobny rozdzial w zyciu Polonii stanowily lata II wojny swiatowej, kiedy to na Wegrzech znalazlo sie - na czas dluzszy, badz chocby przejsciowo - ponad 100 tysiecy uchodzców z Polski. - Po wojnie dzialalnosc polonijna zostala przez wladze komunistyczne zabroniony, zas jej majatek upanstwowiono. Ponowne ozywienie nastapilo po 1958 r., kiedy znów powstaly mozliwosci rozpoczecia dzialalnosci organizacyjnej. Najnowszy, trwajacy do dzis rozwój organizacyjny Polonii datuje sie na lata po 1990 r., a wiec na okres rozpoczety po odzyskaniu przez Wegry pelnej niepodleglosci - i jest on bardzo dynamiczny: w 1993 r. bylo jeszcze tylko 6 osrodków polonijnych, zas obecnie dzialaja 23 osrodki na terenie 10 województw (na 19).
W 1993 r. Parlament Republiki Wegierskiej oglosil ustawe "o prawach mniejszosci narodowych i etnicznych" stwarzajac podstawy do zaistnienia na Wegrzech samorzadnosci mniejszosciowej. Do grona 13 mniejszosci narodowych i etnicznych osiadlych na Wegrzech "od wieków" zaliczona zostala i mniejszosc polska. Dzieki temu w latach 1994 - 95 powstaly pierwsze lokalne samorzady polskie oraz Ogólnokrajowy Samorzad Mniejszosci Polskiej jako centralny organ przedstawicielski mniejszosci polskiej na Wegrzech.
Ogólnokrajowy Samorzad Mniejszosci Polskiej jest - w interesie calej wegierskiej Polonii - czlonkiem Rady Polonii Swiata (od 1996), Europejskiej Rady Wspólnot Polonijnych (od 1996) oraz wspólinicjatorem wprowadzenia wegierskiej Polonii do Zachodnioeuropejskiej Rady Duszpasterstwa Polonijnego (od 1997).

Organizacje polonijne na Wegrzech:
1.Ogólokrajowy Samorzad Mniejszosci Polskiej
(organ przedstawicielski mniejszosci polskiej na Wegrzech, dzialajacy od 1995);
2. Lokalne samorzady mniejszosci polskiej
(od 1994 - 95), w tym stoleczny, 3 dzielnicowe (w Budapeszcie) oraz 3 w terenie.
3. Ogólnokrajowe organizacje spoleczne
a) Polskie Stowarzyszenie im. Józefa Bema (zal. w 1958 r.), z centrala w Budapeszcie i 6 oddzialami terenowymi (we wrzesniu br. Stowarzyszenie to obchodzic bedzie uroczystosc 40 - lecia swojego istnienia).
b) Stowarzyszenie Katolików Polskich p. w. Sw. Wojciecha (zal. w 1992), z centrala w Budapeszcie i 2 oddzialami terenowymi.
4. Lokalne organizacje spoleczne
klub i jego stowarzyszenie, (wszystkie zalozone w 1995, z których 2 dzialaja w Budapeszcie, a 3 w terenie).
5. Organizacje specjalistyczne:
a) Fundacja "Dla Polaków na Wegrzech" (zal. w 1994 r.)
b) Forum Twórców Polonijnych na Wegrzech (zal. w 1996, jako organizacja nieformalna)
c) Zrzeszenie Ochrony Interesów Gospodarczych Polaków na Wegrzech "Polonia - Hungaria" (zal. w 1996 r.)

Polonia na Wegrzech nie posiada dotychczas wlasnych instytucji. Obecnie tworzone sa trzy:
1.) Muzeum i Archiwum mniejszosci Polskiej na Wegrzech (przy OSMP; otwarcie planowane jest na polowe wrzesnia 1998 r.)
2.) Ogólnokrajowa Szkola Polska na Wegrzech (przy OSMP; skupiajaca dzialajace dotychczas szkólki niedzielne. Poczatek dzialalnosci planowany jest na wrzesien 1998 r. Na potrzeby oswiaty powstaje w biezacym roku równoczesnie Fundacja: Alma Mater Polonica).
3.) Centrum kultury Polonijnej na Wegrzech (przy Stow. Sw. Wojciecha; w upanstwowionym po wojnie a odzyskanym w biezacym roku Domu Polskim. Przewidywany poczatek dzialalnosci w 1993 r.)

Centrum zycia religijnego miesci sie w Budapeszcie, gdzie znajduje sie kosciól Polski (od 1930 r.), podniesiony do rangi Polskiej Parafii Personalnej (w 1992 r.) Glównym swietem wegierskiej Polonii jest dzien 27 - go czerwca (sw. Wladyslawa; od 1996 r.)

Budapeszt, lipiec 1998 r.

Wegry (D) http://members.aol.com/ungarnfeha/ungarn1.htm