EUROPEJSKA UNIA WSPÓLNOT POLONIJNYCH

List informacyjny nr 11

Redaguje: Tadeusz A. Pilat „NOVINAGĹRD" Ängahusvägen 22, 26176 Asmundtorp, SWEDEN tel.0046-418-432302, tel/fax 0046-418–432394, tel.kom.0046-703-433010, e-mail: t.a.pilat@semera.se

 


Zjazd i Jubileusz 10-lecia EUWP

Zasady udziału w Zjeździe

W Zjeździe udział biorą po 2 osoby z każdej organizacji: prezes i delegat, (nie dysponujemy miejscami dla dodatkowych osób);

Po 1 osobie z każdej organizacji kandydującej;

Zasadą jest, że delegacje przyjeżdżają i opłacają pobyt na własny koszt;

Od pokrycia kosztów dojazdu i pobytu zwolnione są delegacje z następujących krajów: Rosja, Estonia, Łotwa, Litwa, Białoruś, Ukraina, Mołdawia, Rumunia, Bułgaria, Jugosławia, Chorwacja, Macedonia, Bośnia i Słowenia. Delegacje te muszą jednak dojechać na własny koszt do Warszawy, skąd udadzą się do Londynu autobusem sfinansowanym ze środków EUWP. Zwolnienie nie dotyczy organizacji kandydujących.

Delegaci z Czech, Węgier i innych krajów będą również mogli skorzystać z przejazdu tym autobusem, w miarę wolnych miejsc.

Zgłoszenia

Według najnowszych informacji, dotychczas nie otrzymaliśmy zgłoszeń z: Mołdawii, Łotwy, Estonii, Szwajcarii, Francji oraz Kongresu Polaków w Niemczech.

Zgłoszenia na transport autobusem

Chęć skorzystania z przejazdu autobusem na trasie Warszawa – Londyn – Warszawa należy zgłosić do sekretariatu EUWP w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 października.

Przyjazdy i odjazdy

W zależności od możliwości poszczególnych delegatów należy planować indywidualne przyjazdy do Londynu w czwartek wieczorem lub w piątek przed południem. Odjazdy w niedzielę po południu lub w poniedziałek rano. Prosimy uprzejmie o jak najszybsze poinformowanie sekretariatu o terminach przyjazdów i odjazdów (lotnisko, nr lotu, dzień, godzina).

Wstępny program Zjazdu i Jubileuszu:

Poniżej podajemy znane już szczegóły programu pobytu delegatów w Londynie.

Czwartek (27/11) przyjazd delegatów, zakwaterowanie, informacja.

Piątek (28/11)

9.30 – zwiedzanie Instytutu im. Generała Władysława Sikorskiego
11.30 – zwiedzanie Ogniska Polskiego (najstarszy klub polski w Londynie)
13.00 – spotkanie w Ambasadzie RP (lunch)
15.30 – z
łożenie kwitów pod Pomnikiem Katyńskim
18.00 - obchody Jubileuszu 10-lecia EUWP
20.30 – uroczysta kolacja po
łączona z balem jubileuszowym
W części artystycznej wystąpią polonijne zespoły artystyczne.

Sobota (29/11) – godz. 10.00-21.00 obrady V Zjazdu EUWP.

W przerwach posiłki oraz zwiedzanie Instytutu im. Józefa Piłsudzkiego.

Niedziela (30/11)

10.00–11.30 – zakończenie obrad
12.00 – Msza Św.
13.00 – obiad
15.00 – oficjalne zako
ńczenie Zjazdu, wyjazd części delegatów

- Poniedziałek (1/12) – wyjazd pozostałych delegatów i gości.

Koszty uczestnictwa:
Koszt uczestnictwa zależny jest od ilości zamówionych noclegów i posiłków.

Wyżywienie (cena za posiłek /osobę):
- Kolacja i bal jubileuszowy 25 Ł
- Sobota: kolacja i obiad 19 Ł
- Niedziela: obiad (11 Ł),kolacja (9 Ł) 20 Ł

Noclegi (cena za noc/osobę)
- pokoje 2-osobowe 30 – 32,5 Ł
- pokoje 1-osobowe (z
łazienką) 48 Ł
- pokoje 1-osobowe (wspólna
łazienka) 35 Ł
- pokoje z podwójnym
łóżkiem 60 Ł

Zamówienia i zapłata:

Noclegi i posiłki należy zamówić pisemnie w sekretariacie (e-mail, fax) w nieprzekra-czalnym terminie do dnia 8/11-2003.

Zapłatę prosimy uiścić gotówką, w funtach angielskich, podczas trwania Zjazdu.

 

II Międzynarodowa Konferencja Polonijna w Szczecinie

II Międzynarodowa Konferencja Polonijna /MKP/ w Szczecinie zgromadziła naukowców i działaczy polonijnych z wielu krajów Europy Wschodniej i Zachodniej, pod honorowym patronatem Heleny Miziniak – prezydenta Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych, w gościnnych salach Uniwersytetu Szczecińskiego, organizatora konferencji. W prezydium Konferencji zasiadał również Roman Śmigielski – sekretarz EUWP oraz przewodniczący Federacji Organizacji Polskich i Polsko-Duńskich w Danii „Polonia“.

W konferencji udział wzięli reprezentanci następujących organizacji członkowskich EUWP: Związku Polaków na Białorusi, Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej, Związku Polaków w Rumunii, Zrzeszenia Organizacji Polonijnych w Szwecji i Konwentu Organizacji Polskich w Niemczech. Szczecińska Konferencja Polonijna pod hasłem: Ku Europie. Zadania Polskiej diaspory, dała możliwość wielu

działaczom polonijnym, lepszego poznania mechanizmu integracji Polski z Unią oraz problemów z tym związanych. Na liczne zapytania naszych działaczy polonijnych, dotyczących Rodaków ze Wschodu i możliwości ich przyjazdów, bądź powrotu do Ojczyzny odpowiadał Artur Kozłowski z Urzędu ds. Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie. Były wreszcie referaty dotyczące sytuacji Polonii i Polaków w: Niemczech, Szwecji, Czechach, Anglii, Rumunii, Białorusi, Ukrainie, Kazachstanie i Kanadzie. Dużo miejsca w dyskusji i w rozmowach nieoficjalnych uczestnicy konferencji poświęcili współpracy z Uniwersytetem Szczecińskim, który stał się jednym z wielu nowych ośrodków zajmujących się sprawami Polonii. Mówił o tym rektor prof. zw. dr hab. Zdzisław Chmielewski.

Organizatorzy i uczestnicy konferencji zwrócili ponadto uwagę na potrzebę zmiany hasła szczecińskich spotkań „Polska – Polonia” - pisanego z myślnikiem. Taki zapis zakłada pewien podział: my Polacy – oni Polonia i odwrotnie – my Polonia – oni Polacy z Polski. Znacznie adekwatniej byłoby np. polska diaspora czy Polacy rozrzuceni po świecie.

Wrześniowa II Międzynarodowa Konferencja Polonijna stała się spotkaniem jakościowo imponującym, zwłaszcza referaty oraz wypowiedzi i rozmowy samych jej uczestników. Konferencja nasza – powiedział w jej podsumowaniu prof. dr Jacek Leoński – dyrektor Ośrodka Studiów i Badań Polonijnych Uniwersytetu Szczecińskiego – pomoże w nowym sformułowaniu relacji kraju z rodakami zamieszkałymi poza jego granicami, relacji właściwie jednej wielkiej społeczności polskiej, posiadającej przecież wspólne etniczne korzenie.

Jestem zupełnie tego samego zdania – twierdziła w swym ostatnim wystąpieniu Helena Miziniak – prezydent EUWPUważam, że po 14 latach transformacji naszej Ojczyzny powinniśmy przestać wreszcie mówić oddzielnie o Polakach i o Polonii. Stanowimy przecież jeden naród Polski.

Uczestnicy i obserwatorzy II MKP w Szczecinie uznali ją za przełomową. Najbliższe miesiące obustronnych kontaktów i rozmów zadecydują o kształcie przyszłych spotkań i przyszłej wspólnej działalności dla dobra naszej Ojczyzny. III MKP odbędzie się już za rok.

Obywatelstwo i przepisy paszportowe

Protesty przeciw przepisom paszportowym

Kilkakrotnie już sygnalizowaliśmy o licznych protestach Polonii na całym świecie dotyczących nowych przepisów paszportowych. Nie dotyczyły one samej zasady wykonywania wszystkich paszportów w kraju lecz coraz bardziej wydłużających się terminów na uzyskanie polskiego paszportu. Olbrzymie zastrzeżenia budzi też zdecentralizowany system ewidencji obywateli polskich zamieszkałych za granicą, podporządkowanie osób urodzonych za granicą i nigdy nie zamieszkałych w Polsce lokalnym urzędom administracyjnym i policyjnym, zawiłość procedur i długie terminy w przypadku zagubienia lub utraty paszportu na terenie Polski, niebezpieczeństwo przymusowego przedłużenia pobytu w Polsce z tego powodu. Od dawna sygnalizowano, że system jest mało sprawny, a niektóre przepisy w tej dziedzinie, w porównaniu z obecnymi trendami i wprowadzanymi na całym świecie standardami, wręcz kuriozalne. Restrykcyjność tych przepisów wywołała kilka lat temu liczne protesty Polonii, po paru spektakularnych zatrzymaniach na granicy obywateli polskich legitymujących się obcymi paszportami. Sprawa ucichła ponieważ zaprzestano egzekwowania obowiązujących przepisów, a w tym roku ożyła po wprowadzeniu nowych przepisów paszportowych. W najtrudniejszej sytuacji są nasi rodacy zamieszkali w Kanadzie i Australii. Stamtąd też dochodzą najgłośniejsze protesty. Sprawy te niejednokrotnie były poruszane przez Panią Prezydent Miziniak.

List Prezesa Rygielskiego z Australii

Ostatnio list w sprawach przepisów paszportowych skierował do Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, Prezes RNPA, dr Janusz Rygielski. Przytaczam fragmenty jego obszernego listu:

Szanowny Panie Prezydencie

W imieniu Prezydium Rady Naczelnej Polonii Australijskiej zwracam się do Pana z kontrowersyjną sprawą obywatelstwa polskiego, wiz i paszportów. Sprawa ta wybuchła w Australii z powodu groźby przetrzymania w Polsce jednego z naszych kolegów, który, będąc obywatelem australijskim polskiego pochodzenia, pojechał do Kraju z australijskim paszportem, z uzyskaną w polskim konsulacie polską wizą...Nie muszę przekonywać jakie znaczenie ma dla człowieka pracującego powrót z urlopu we właściwym terminie... Jeśli polskie ustawodawstwo nie jest spójne, to problem powinien być rozwiązany przez Sejm i w żadnym wypadku nie może wpływać na los człowieka, który uczciwie poinformował władze polskie o swojej sytuacji i postąpił zgodnie z ich zaleceniem...

...W Australii publikowane są wystąpienia osób posiadających podwójne obywatelstwo, które deklarują, że nigdy nie pojadą do Polski... Zjawisko to ma miejsce w piętnastym roku wstąpienia Polski na ścieżkę demokracji, w roku referendum akcesyjnego do Unii Europejskiej...Część Polaków zamieszkałych za granicą kwestionuje koszt paszportu, procedurę jego uzyskania i okres oczekiwania. Większość uważa, że wymóg posiadania polskiego paszportu przez osoby, które z własnej woli lub przez urodzenie nabyły obywatelstwo innych krajów jest nierealistyczny...

...Proszę Pana Prezydenta o zwrócenie się do Marszałka Sejmu i Prezesa Rady Ministrów o spowodowanie przeanalizowania zasadności wymagania polskich paszportów od Polonii...

Nowelizacja ustawy o obywatelstwie

Szczecińska Konferencja Polonijna przyniosła nam wszystkim pewną nadzieję. Otrzymaliśmy na niej z dawna oczekiwaną informację, że rozpoczęto prace nad nowelizacją ustawy paszportowej i przepisów z nią związanych. Potrzebę zmian spowodowały nie tylko liczne protesty obywateli polskich zamieszkałych za granicą, ale również wydłużające się procedury oraz wiele trudności technicznych, które sprawiał obowiązujący system.

Krakowska konferencja polonijna

Oddział Krakowski Stowarzyszenia Wspólnota Polska przygotowuje konferencję wokół najbardziej dziś aktualnego tematu – „Polonia a Unia Europejska: Polska w Unii Europejskiej i środowiska polskie za granicą – nowa jakość współpracy”. Konferencja odbędzie się w Krakowie w terminie 24-26 października 2003 r. Winna ona dać odpowiedź na pytania: W jaki sposób członkostwo Polski w Unii Europejskiej wpłynie na dotychczasowy formy pomocy/współpracy dla środowisk polskich w krajach wstępujących wraz z Polską do UE ? W jakim zakresie będą konieczne nowe uregulowania umożliwia-jące kontynuowanie dotychczasowej współpracy/pomocy dla Polonii w krajach na wschód od Polski, które pozostaną poza UE? Jak członkostwo Polski w UE wpłynie na dotychcza-sowe formy współpracy z Polonią zamieszkałą w krajach tworzących obecną UE?

Konferencja Bałtycka 2004

Zrzeszenie Organizacji Polonijnych w Szwecji i Federacja Organizacji Polskich i Polsko-Duńskich organizuje w terminie 30/1 – 1/2 , 2004 r. Konferencję Organizacji Polonijnych Regionu Morza Bałtyckiego w Malmö i w Kopenhadze.

Tematyka Konferencji

- Polonia Regionu Bałtyckiego w zjednoczonej Europie
- perspektywy współpracy regionalnej
- współpraca ze Stowarzyszeniem Wspólnota Polska
-
Sejm, Senat i MSZ w sprawach Polonii
- Media polonijne i media w Polsce

Organizatorzy zapraszają do udziału w Konferencji przedstawicieli: odpowiednich komisji Sejmu i Senatu RP, odpowiedniego departamentu MSZ, Stowarzyszenia Wspólnota Polska oraz jej oddziałów, organizacji EUWP i organizacji pozarządowych.

Planowany przyjazd uczestników: w piątek, 30 stycznia, w godzinach rannych, odjazd uczestników: w niedzielę 1 lutego w godzinach wieczornych. Uczestnicy pokrywają koszt dojazdu i pobytu. Organizator zapewnia miejsca hotelowe w cenach 250 – 450 koron szw. Czynione są starania o sponsorowanie dojazdu i pobytu części delegacji z regionu.

W sobotę wieczorem będzie możliwość wzięcia udziału (na własny koszt) w dorocznym charytatywnym BALU POLSKIM, który odbędzie się w „Sali Napoleońskiej” Loży Wolnomularskiej w Malmö.

Zgłoszenia należy kierować na adres fax lub e-mail organizatorów w terminie do 8/1-2004

Porozumienie w sprawie Karty Węgra

23 września br. premierzy Rumunii i Węgier Adrian Nastase i Peter Medgyessy podpisali w Bukareszcie porozumienie w sprawie tzw. Karty Węgra, ustawy o mniejszościach węgierskich żyjących za granicą. W następstwie krytyki ze strony sąsiadów Węgier i Unii Europejskiej, parlament w Budapeszcie zmodyfikował w czerwcu Kartę Węgra, wprowadzoną 1 stycznia ubiegłego roku. Mającym węgierskie pochodzenie mieszkańcom sąsiadujących z Węgrami państw (z wyjątkiem Austrii) Karta daje m.in. prawo do pomocy finansowej na naukę języka węgierskiego, do trzymiesięcznej legalnej pracy (wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym i emerytalnym) i do bezpłatnego studiowania na Węgrzech. Kontrowersyjny zapis w preambule Karty odnoszący się do "zjednoczonego narodu węgierskiego", do którego należą wszyscy Węgrzy zamieszkujący region, został zastąpiony nowym tekstem. Specjalny dokument zwany Kartą Węgra, wydawany żyjącym poza krajem pochodzenia Węgrom, będzie ważny jedynie na Węgrzech, a pomoc finansowa na edukację mniejszości węgierskiej będzie przekazywna jedynie instytucjom, a nie osobom prywatnym. Rumunia i Słowacja były przeciwne ustawie uważając, że narusza ona zasadę równości pomiędzy rdzennymi obywatelami tych państw i ich obywatelami o węgierskich korzeniach. Z doświadczeń węgierskich wynika, że po odpowiednich konsultacjach i ustępstwach, można i w Polsce wprowadzić dokument narodowy mogący ułatwić życie milionom Polaków, zwłaszcza zamieszkałym za wschodnią granicą.

           List gratulacyjny do Jana Pawła II

Z okazji Jubileuszu 25-lecia pontyfikatu Ojca Świętego Jana Paweła II, Pani Prezydent Helena Miziniak wystosowała list gratulacyjny do Jego Świątobliwości, który przytaczam.

Umiłowany Ojcze Święty

W uroczystym dniu 25-lecia objęcia Stolicy Piotrowej w imieniu Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych składamy Jego Świątobliwości wyrazy hołdu i oddania.

Czując szczególną bliskość i więź z Piotrem Naszych Czasów, dziękujemy za papieskie nauczanie, przekazywaną nam mądrość i miłość bliźniego. W modlitwach prosimy Boga i Matkę Najświętszą o łaski dla Jego Świątobliwości ,by mógł dopełnić swoje posłanie do wszystkich ludzi dobrej woli. Na dalsze lata pasterskiej pracy proszę przyjąć płynące z głębi polskich serc życzenia Bożych łask i darów potrzebnych do duchowego umacniania Polaków i ludzi całego Świata, abyśmy w jedności wiary, wsłuchując się w Chrystusa wspólnie dążyli do Jego poznania.

Życzymy dużo sił i zdrowia w Bożej służbie na ziemi.

Helena Miziniak, Prezydent EUWP

Polacy w Estonii zagłosowali w referendum

12.09.2003 Polska społeczność w Estonii, podobnie jak większość estońskiego społeczeństwa zagłosowała za wejściem kraju do Unii Europejskiej. Jak powiedział Prezes Związku Polaków w Estonii, Ryszard Sondowicz:  Inny wybór nie wchodzi w grę, ponieważ Estonia jest małym krajem, rosyjskie sąsiedztwo zaś oznacza zagrożenie ekonomiczne w postaci nacisków gospodarczych i dyplomatycznych. Gdy Estonia wejdzie do Europy, granica będzie mocniej strzeżona, zostanie ukrócony przemyt. Ponadto mieszkający na wschodzie kraju rosyjscy obywatele grają na stronę Federacji Rosyjskiej. Unijna granica sprawi, że będą m.in. musieli lojalnie odnosić się do Estończyków .Zapytany, jakie są obecnie relacje między Polakami i Estończykami odparł, że "historycznie idziemy z nimi ręka w rękę". "Polacy zawsze żyli tu dość spokojnie"...Większość miejscowych Polaków zna estoński. Rosjanie natomiast uważają estoński za język bez perspektyw...

Najstarsze wzmianki o Polakach w Estonii pochodzą z czasów Stefana Batorego i dotyczą założonego wówczas kolegium oo. jezuitów w Tartu (dawniej Dorpat). W czasach zaborów na tamtejszym uniwersytecie kształciła się młodzież z ziemi polskich (tzw. dorpatczycy, m.in. Józef Weyssenhoff, Tytus Chałubiński i inni). Większa grupa Polaków przyjechała do Estonii w II połowie XIX wieku do pracy przy budowie kolei. Następne grupy przybyłych z Kresów wschodnich Polaków zatrudniano w rozbudowującym się przemyśle stoczniowym. Według spisu z 1934 r., było ich w sumie ponad 1600. Skupiali się głównie w Tallinie, Narvie i Tartu. Polacy stanowili wówczas piątą co do wielkości mniejszość narodową w Estonii. W latach 1937-39 w Estonii pracowało 5 tys. polskich robotników sezonowych, głównie z woj. wileńskiego i nowogródzkiego, zatrudnionych w rolnictwie i przemyśle węglowym. W 1939 r. liczbę Polaków w Estonii szacowano na 1500 osób. Z chwilą wkroczenia do tego kraju wojsk sowieckich (17 czerwca 1940 r.) Polacy podzielili los Estończyków - nastąpiły represje, deportacje na Syberię, utrata tradycji narodowych. Do końca lat 40. pozostało tylko kilkuset Polaków w rejonie Tallina i Tartu, wielu z nich wróciło do kraju w ramach repatriacji. Nowa fala emigracji polskiej dotarła do Estonii na przełomie lat 40. i 50. Byli to członkowie Armii Krajowej powracający z łagrów oraz Polacy pochodzący głównie z ziem włączonych po wojnie do Litwy i Białorusi. Obecnie mieszka w Estonii blisko 3 tys. Polaków, głównie w Tallinie, Tartu, Kohtla-Jarve, Narvie, Valdze, Ahtme, Parnawie (Parnu). W 1988 r. rozpoczęło działalność Towarzystwo Kultury Polskiej "Polonia", przekształcone w 1995 r. w Związek Polaków w Estonii. Polacy mają status mniejszości narodowej. Od 1994 r. ukazuje się miesięcznik "Nasza Polonia".

Wieści z drugiej półkuli

Stany Zjednoczone Pan Edward Moskal, wieloletni prezes Kongresu Polonii Amerykańskiej został ponownie wybrany na to stanowisko. Prezydent EUWP, Pani Helena Miziniak przesłała mu z tej okazji gratulacje.

Południowa Ameryka Bp Ryszard Karpiński, delegat ds. duszpasterstwa emigracji polskiej, przebywał od 16-20 sierpnia z wizytą na Tenerifie, gdzie był przyjmowany ze szczególnymi honorami przez Prezesa Jana Kobylańskiego. W miejscowości Santa Cruz de Tenerife mieści się letnia rezydencja Prezesa USOPAŁ-u.

W dniach 21-23 listopada br. odbędzie się V Kongres Unii Stowarzyszeń i Organizacji Polskich Ameryki Łacińskiej. Miejscem kongresu będzie miasto Posadas w Argentynie lub rezydencja Prezesa Jana Kobylańskiego, Punata del Este w Urugwaju.

 

Drogie Koleżanki i Drodzy Koledzy,

Staraliśmy się zgromadzić jak największą ilość konkretnych informacji dotyczących Zjazdu i Jubileuszu. Nie wszystko jeszcze wiadomo, część danych zależna jest od Waszych zgłoszeń i zamówień, prosimy więc o solidne potraktowanie terminów.

Dziękuję za nadsyłane przez Was materiały. To wzbogaca naszą wymianę informacji. Łączę pozdrowienia.

Tadeusz Adam Pilat

Wrzesień - 2003 r. Wiceprezydent EUWP