mordapelkrakow290604.htm

 

Kraków 25 czerwca 2004 r.

 

Pani Jolanta Szymanek-Deresz
Minister stanu

Szef Kancelarii Prezydenta RP

 

Wielce Szanowna Pani,

Przesyłamy Apel otwarty do Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego. Jest on związany z 63 rocznicą mordu profesorów polskich we Lwowie, która mija 4 lipca.

Jego inspiracją było przesłanie Karoliny Lanckorońskiej, uczonej i mecenasa nauki polskiej. Ostatnie zdanie jej „Wspomnień wojennych” brzmi: Sprawa mordu na profesorch lwowskich nadal jest otwarta.

Apel poparł ks. kardynał Franciszek Macharski, arcybiskup-metropolita krakowski.

Podpisali go przedstawiciele Fundacji Lanckorońskich z Brzezia, działającej w Londynie i w Genewie: Zygmunt Tyszkiewicz, jej prezes, potomek historycznego rodu polskiego, wieloletni pracownik instytucji bankowych w Europie Zachodniej, Katarzyna Raczyńska, prezes Fundacji w Wielkiej Brytanii, córka prezydenta RP na Wychodźstwie, Edwarda Raczyńskiego, oraz Andrzej Ciechanowiecki, znawca sztuki europejskiej, kolekcjoner.

Pod Apelem znajdują się również podpisy wybitnych przedstawicieli nauki polskiej, związanych z osobą i pamięcią profesor Lanckorońskiej: zmarły niedawno prof. Lech Kalinowski, historyk sztuki z Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. Andrzej Białas, fizyk, prezes Polskiej Akademii Umiejętności, prof. Jerzy Wyrozumski, historyk, sekretarz generalny Polskiej Akademii Umiejętności, prof. Jan Ostrowski, historyk sztuki, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu, prof. Jacek Purchla, historyk sztuki, dyrektor Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie, prof. Adam Miodoński, otolaryngolog z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. Jerzy Gadomski, historyk sztuki z Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. Andrzej Rottermund, historyk sztuki, dyrektor Zamku Królewskiego w Warszawie. Reprezentują oni społeczność naukową Polski, dla której wyjaśnienie mordu profesorów we Lwowie jest sprawą ważną i aktualną.

 

Mord profesorów polskich we Lwowie można – naszym zdaniem – nazwać niemieckim Katyniem. Tam, w Katyniu, zginęli polscy oficerowie, tu, we Lwowie – polscy intelektualiści. W obu przypadkach intencją zbrodniarzy było uderzyć w najważniejszą grupę elity narodu polskiego. Prawda o mordzie we Lwowie jest równie trudna dla Niemców, jak prawda o Katyniu była trudna dla Rosjan. Wyjaśnienie sprawy lwowskiej winno być dla nas wszystkich w Polsce równie ważne, jak wyjaśnienie i upamiętnienie zbrodni katyńskiej. Nie będzie chyba z naszej strony nadużyciem intencji osób, które podpisały Apel stwierdzenie, że nie chodzi tu o zemstę, o ukaranie kogokolwiek (winni już nie żyją), nie chodzi o postawienie jakiegoś państwa czy narodu pod pręgierzem opinii publicznej. O co więc chodzi ?

Władze niemieckie winny wydać stronie polskiej wszystkie dokumenty związane ze sprawą mordu, zarówno te z czasów wojny, jak również dokumentację śledztw prokuratorskich i procesów sądowych prowadzonych na terenie państwa niemieckiego po drugiej wojnie światowej. Władze ukraińskie powinny umożliwić umieszczenie w miejscu mordu profesorów symbolicznej płyty nagrobnej zawierającej informację o tym kto i dlaczego zginął 4 lipca 1941 roku. Co powinniśmy zrobić u siebie, w Polsce ? Przede wszystkim przechować tę sprawę w pamięci narodowej. Nie sposób zgodzić się z tezą, że pamięć o tym jest „nie na czasie". Nie chodzi nam o nowe tablice „ku czci", o pomniki. Postacie profesorów polskich zamordowanych we Lwowie lepiej w pamięci narodu przechowac mógłby na przykład fundusz stypendialny ich imienia, zgromadzony z polskich źródeł, dla studentów medycyny (większość zamordowanych była lekarzami). Winny znaleźć się środki na przygotowanie nowego, jak najbardziej pełnego, opracowania naukowego sprawy mordu, winny znaleźć się środki na upowszechnienie informacji o tym wydarzeniu w językach: niemieckim, ukraińskim i angielskim.

Dlaczego osoba Prezydenta RP jest adresatem Apelu ? Bo symbolizuje wspólnotę narodową, bo apele wysyłane przez potomków zamordowanych do prezydentów Niemiec i Ukrainy pozostały bez konkretnej odpowiedzi, bo potrzebne jest wsparcie działań w tej sprawie na najwyższym szczeblu.

W imieniu organizatorów Apelu

Elżbieta Orman dr Andrzej A. Zięba

 

Instytut Historii PAN Instytut Studiów Polonijnych i Etnicznych UJ orman@ih.pan.krakow.pl zieba@ih.pan.krakow.pl

tel. 509-510-519 tel. 502-043-214