rokpolskigroby.htm

Lista mailowa: 
josefjablonski@gmx.de, henryk.nazarczuk@freenet.de, info@cmentarze.de, mariahanka@aol.com, bogdan.dr.milek@t-online.de, zpwn@rodlo.de

w roku 2005, 8 maja Polonia Niemiecka planuje kilkanascie imprez na cmentarzach niemieckich w miejscu spoczynku polskich zolnierzy i jencow! Rownoczesnie na kilkunastu cmentarzach o godzinie 12-tej, zlozymy kwiaty i oddamy czesc poleglym! Przygotowania juz sie rozpoczely! Szukamy chetnych do wspolpracy!

Koordynatorem imprezy w 2005 roku 8 maja z ramienia Kongresu jest ing. Jozef Jablonski!
kontakt jak nizej:
josefjablonski@gmx.de
tel.: 02064-53884
strony internetowe: http://www.polonia.org/grobypolskie.htm
link: 65 lat po II wojniepozdrawiam
zbyszek kostecki
ps
wyjezdzam na Forum Mediow Polonijnych - wracam 12 wrzesnia

Termin spotkania proponowany jest na 27 wrzesnia - miejsce jeszcze nie ustalone

czekamy na dalszych ochotnikow do organizacji uroczystosci 8 maj 2005!

pierwszy mail w tej sprawie  03.09.2004!
Witam
Lista Cmentarzy na ktorych sa pochowani Polacy jest jaknajbardziej wskazana, moim zdaniem nie tylko Panowie Szewczyk i Nazarczuk mogliby taka liste udostepnic ale i kazdy z nas powinien zajsc na Cmentarze w swoim regionie i zorientowac sie czy i ile Grobow Polskich znajduje sie na nim. Z tego co wiem, bo sprawa Grobow juz od dawna sie Zwiazek Polakow w Niemczech interesuje, prawie w kazdym wiekszym miescie sa cmentarze z grobami Polskich jencow, zolnierzy czy wywiezionych na roboty..nie zapominajcie tez o miejscach kazni..moze tam nie ma krzyzy z Polskimi nazwiskami ale tam zamordowano tysiace Polakow i o nich tez nie mozna zapominac. Cmentarz we Frankfurcie moze byc miejscem Cantralnych obchodow i Zwiazek Polakow w Niemczech (Rodlo) bez wzgledu na to czy taki komitet Organizacyjny powstanie czy nie pomimo, ze propozycja jest bardzo dobra, zgodnie z obietnica dana Panu Szewczykowi i Pani Sulkowskiej-Kneiper wezmie udzial w tym przedsiewzieciu. Oddzialy ZPwN we Frankfurcie i Mannheim otrzymaja wskazowki by ze strony Organizacyjnej zajac sie ta sprawa. Jednakze chcialbym w jednym zwrocic uwage, nie mieszajmy inauguracji roku Polskiego czy roku Polaka z Pamiecia o tych ktorzy zycie oddali czy to za Polske czy za to,ze byli Polakami czy za to, ze nie pasowali do wizerunku Nordyckiego nadczlowieka...
Wracajac do komitetu...uwazam, ze skoro tez Konvent i Kongres przylaczaja sie do tego projektu to wraz z Pania Sulkowska, Panem Szewczykiem i wymienionymi Zwiazkiem Polakow w Niemczech T.z. (Rodlo) jak i Konventem i Kongresem tworzymy juz zaczatek takiego Komitetu, przedstawiciele innych Organizacji ktore chca sie w realizacje projektu wlaczyc beda z otwartymi rekoma przyjeci.
Zbyszku masz racje, nie czas na populistyke czy zbijanie kapitalu popularnosci nad Grobami, pamietajcie,ze Umarli to tez Polonia !
Na koniec moja propozycja bysmy mogli ustalic wspolnie pierwsze spotkanie zainteresowanych osob i ustalenie tego co robic i jak..bo poczta elektroniczna nie zawsze da sie rozwiazac kazdy problem.

Z Rodlackim pozdrowieniem
Zdzislaw Duda
Prezes ZPwN T.z.

Koordynator z ramienia Kongresu Polonii Niemieckiej T.z  -  ing.Jozef Jablonski

1. cmentarz w Berlinie - przygotuje Kuchnowski Andrzej
2. cmentarz we Frankfurcie - przygotuje ZPwN - Zdzislaw Duda
3. cmentarz w

Lista cmentarzy opracowanie Henryk Nazarczuk  (14.09.2004)
Szanowni Panstwo

Gratuluje przedsiewziecia. Frankfurt, miejsce narodzin inicjatywy jest dobrym jak kazde z tysiecy innych miejsc gdzie znajduja sie polskie groby wojenne na centralne obchody rocznicowe i okolicznosciowe.
Oczywiscie cala Polonia niemiecka nie jest w stanie uczestniczyc w uroczystosciach np. we Frankfurcie. Przy dobrym rozpropagowanu ideii, co juz zaczeliscie Panstwo czynic, takie spotkania przy grobach ofiar wojny powinny obyc sie wszedzie gdzie istnieja skupiska polonijne lub dzialaja organizacje. Pan Zdzislaw Duda ma racje twierdzac ze w kazdym wiekszym miescie znaduja sie polskie groby wojenne, ale prawie w kazdym malym miescie i na kilkuset niemieckich wioskach tez. W mojej dokumentacji ktora zamierzam w przyszlosci umiescic w sieci internetowej mam zanotowanych ponad 4000 takich miejsc.
Zamiast typowac kilka miejsc, nie stosujac zadnych kryteriow opisze krotko kilka zaczynajac od gory mapy Niemiec, najpierw "stare" landy.

SZLESWIG-HOLSTEIN.

Flensburg, Schlezwig, Rensburg,Neumünster, Itzehoe, Heide i w ok. 100 miejscowosciach setki grobow robotnikow przymusowych, jencow wojennych, wiezniow KZ.
KIEL.
Friedhof Eichof kilkadziesiat grobow w osobnej kwaterze ofiar wojny. Nordfriedhof, niemiecki cmentarz wojskowy, na wydzielonym cmentarzu angielskim 9 polskich lotnikow z polskich dywizjonow w Anglii.
LÜBECK.
Cmentarz w dzielnicy Vorwerk, groby 220 Polakow w tz. "Polskiej kwaterze wojennej". W zatoce Lübeckiej na 5 cmentarzach 352 polskie ofiary zatopienia 3 maja 1945 statkow wieziennych. tz. "Tragedia Cap Arkona".

HAMBURG.
Cmentarz Ohlsdorf, tradycyjne juz miesce pamieci w kwaterze polskiej, obok w kwaterze angielskiej groby 8 polskich lotnikow zestrzelonych nad Hamburgiem.
NEUENGAMME.
Miejscowosc lezaca w Sclezwigu - Holsztynie ale poprzez ponad 400 polskich ofiar obozu koncentracyjnego pochowanych na cmentarzu Ohlsdorf w Hamburgu zwiazane z tym miastem. Miejsce pamieci bylego obozu koncentacyjnego. Polskie upamietnienie w postaci pomnika i tablicy informacyjnej. Stale miejsce upamietnienia Konsulatu Generalnego RP w Hamburgu i organizacji polonijnych.

BREMEN.
Miejsce pamieci cmentarz Bremen Osterholz. Kilkaset polskich grobow w kwaterze urzadzonej przez Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsoge. Miejsce uroczystosci skladania wiencow prze polskie i niemieckie organizacje i urzedy.

NIEDERSACHSEN.
Ze wzgledu na moje miejsce zamieszkania w Hanowerze najgokladniej zdokumentowana posadam Dolna Saksonie. W ponad 600 miejscowosciach polskie groby lub upamietniena. Istniala na tym terenie siec obozow koncentracyjnych w Emsland. Kilka obozow jenieckich z najwiekszym w Sandbostel. Na 4 cmentarzach angielskich groby zestrzelonych polskich pilotow. Setki grobow robotnikow przymusowych. Kilka przykladow.

BERGEN-BELSEN.
Miejsce pamieci i ostatniego spoczynku 1414 Polek i Polakow. Upamietnienie w postaci "Polskiej tablicy", miejsce skladania wiencow Konsulatu Generalnego RP w Hamburgu i organizacji polonijnych.

HANNOVER.
Na 6-ciu cmentarzach kilkaset grobow. Angielski cmentarz wojenny, 9 polskich pilotow, miejsce uroczystosci polskich organizacji kombatanckich.

BRAUNSCHWEIG, SALZGITTER, WOLFENBÜTTER.
Ponad 2000 polskich ofiar na kilkunastu cmentarzach, ofiary przemyslu zbrojeniowego w koncernie "Herman-Göring-Werke", obozow specjalnych "Sonderlager 21" i "KZ Drütte". Polskie niemowleta umierajace w kilka dni po urodzeniu w specjalnych porodowkach. Ofiary sadow specjalnych, ponad 40 wyrokow smierci wykonanych przez zgilotynowanie.


GROBY ZOLNIERZY 1.POLSKIEJ DYWIZJI PANCERNEJ.
W 36 miejscowosciach, przewaznie przy granicy holenderskiej, Emsland i Ostfriesland.

FÜRSTENAU.
Kwatera 1. Polskiej Samodzielnej Brygady Spadochronowej, 44 zolnierskie groby. Miejsce uroczystosci organizacji kombatanckich.

LÜNEBURG, MORINGEN.
Na miejscowych cmentarzach polskie ofiary programu "Eutanazji".

NORDRHEIN-WESTFALEN
Land najbardziej usiany grobami wojennymi, specyficzny region ciezkiego przemyslu w czasie wojny zbrojeniowego, miliony niewolnikow z calej europy pracowalo na potrzeby III Rzeszy. Kilka tysiecy Polakow pozostalo na zawsze na cmentarzach. Bez wyjatku kazde wieksze miasto ma groby obcokrajowcow ofiary II wojny swiatowej. Groby zolnierski, jenieckie, wiezniow KZ, robotnikow przymusowych i Polakow zmarlych po zakonczeniu dzialan wojennych w obozach ewakuacyjnych (DPs).
Kilka miejsc pamieci i upamietnien. Kilka miejsc gdzie juz tradycyjne sklada sie wience przy stosownych okazjach. Angielski cmentarz wojenny w REICHSWALDE - KLEVE. 63 polskich lotnikow i 8 zolnierzy 1.Polskiej dywizji Pancernej. Miejsce pamieci cmentarz jeniecki STUKENBROCK. Zastalem slady pobytu w postaci wiencow od Konsulatu Generalnego w Köln na wspolnym grobie polskich jencow wojennych w HERFORD.

DÖSSEL.
Jeden z mniej znanych polskich cmentarzy. Mala wioska kolo Warburg, istnial tam Oflag VI B. Na miejscowym cmentarz wydzielona czesc "Cmentarz Polski" 139 mogil jencow, oficerow Wojska Polskiego.
Takim i podobnych miejsc w Westfalii sa setki.

HESSEN.
W smym trujkacie Frankfurt - Offenbach - Hanau ok. 800 polskich grobow wojennych. Mam nadzieje ze polska kwatera (Feld X) na frankfurckim Hauptfriedhof wyglada lepiej niz w czasie moich ostatnich odwiedzin. Piekny czerwony piaskowiec, tablica z polskim napisem i wykutym orlem, 27 kamiennych plyt z 126 nazwiskami. Spedzilem tam caly dzien doprowadzajac plyty do stanu czytelnego i wynoszac skladowane na obrzezu kwatery wyschniete wience i inne rosliny. Juz rutynowo woze ze soba narzedzia i przyrzady do czyszczenia ( raczej prowizorycznego) plyt kamiennych. Kontrastowo ladnie przezentowala sie kwatera E 157 z 528 polskimi ofiarami KZ, zadbana ze wzgledu na niemieckie groby wojenne w poblizu.

WIESBADEN.
W promieniu 50 km 33 miejscowosci z polskimi grobami wojennymi, jak wszedzie w takich skupiskach miejskich przekroj przez wszystkie statusy pochowanych. Jency wojenni, wiezniowie KZ, robotnicy przymusowi. Od kilkuset grobow do pojedynczych mogil jak np. niedaleko od Frankfurtu polozonym Rodgal, mogila jenca wojennego podoficera Wojska Polskiego Jana Jurczaka.

KASSEL, FULDA, GIESSEN, WETZLAR, DARMSTAT itd. wszedzie groby.

LICH
Wojenny cmentarz wielonarodowosciowy na dziedzincu bylego klasztoru urzadzony przez Voksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge. Miedzy innymi 45 polskich grobow jencow wojennych i robotnikow przymusowych.

Hesja posiada jeszcze jedno miejsce pamieci swiadczace o systematycznej i planowo przeprowadzanej zbrodni na ludziach z podbitych krajow ale tez i na Niemcach.

HADAMAR.
Centralne miejsce przeprowadzanych morderstw w ramach "Eutanazie - Aktion T4" 15000 morderstw na ludziach ktorych uznano za nie w pelni wartosciowych. (chronicznie chorzy, inwalidzi, niedorozwinieci umyslowo). Miejsce pamieci ze stala ekspozycja i ponad 5000 grobow pomordowanych (w tym obywatele Polski) na cmentarzu.

RHEINLAND-PFALZ

MAINZ
Groby jencow wojennych Oflag XII B.

Miejsca pamieci w OSTHOFEN, HINZERT. byle obozy koncentracyjne.

ALZEY.
13 polskich grobow niemowlat i malych dzieci zmarlych w porodowkach dla robotnic przymusowych. Polskie napisy na kamieniach nagrobnych.

WORMS, MANNHEIM, LUDWIGSHAFEN.
Duzy osrodek przemyslowy tysiace grobow wojennych w promieniu 50 km. 7 polskich grobow zolnierskich w Worms., ok. 200 w Mannheim w tym jency wojenni uczestnicy Powstania Warszawskiego. 172 groby polskich robotnikow przymusowych w Ludwigshafen.

SAARLAND

Najmniejszy Land ale oczywiscie proporcjonalnie do wielkosci posiada miejsca pamieci i groby pomordowanych ofiar ii wojny swiatowej.

SAARBRÜCKEN, PERL, RIEGELSBERG.
Miejsca pamieci i cmentarze ofiar (w tym Polacy) obozow koncentracyjnych "Neuhaus" i Saarbrücken "Neue Bremm"

BADEN-WÜRTEMBERG

Bez wyjatku, jak w kazdym duzym osrodku przemyslowym tak i w okolicach STUTTGART, HEILBRONN, LUDWIGSBURG, ESSLINGEN, REUTLINGEN kilka obozow jenieckich, pracy przymusowej i duzy Oboz koncentracykjny "KZ Kochendorf" z cmentarzem przyobozowym.
Miejsce pamieci ofiar "Eutanasie" "GEDENKSTÄTTE GRAFENECK".
HEIDELBERG 47 polskich grobow. KARLSRUHE 96. STUTTGART 131. REUTLINGEN 29.

TÜBINGEN.
Cmentarz miejski, kwatera X. Miejsce w ktorym pochowano "preparaty anatomiczne" z instytutu medycznego uniwersytetu w Tübingen. Przeprowadzano tam pseudonaukowe badania mozgow "podludzi", dostarczanych nazistowskim "naukowcom" min. ze szpitali gdzie mordowano ludzi w ramach akcji "T4" - Eutanasie lub z wiezienia w Wolfenbüttel gdzie wykonywano wyroki smierci za pomoca gilotymy, "cale zwloki " na zamowienie z obozow koncentracyjnych.

BAYERN.

Polskie miejsca pamieci: KZ Dachau i KZ Flossenbürg KZ Neumarkt jako stale miejsce obchdow rocznicowych i okolicznosciowych.

MURNAU.
Polski cmentarz przyobozowy Oflagu VIIA. Miejsce ostatniego spoczynku 49 oficerow WP.

WILDFLECKEN "Kreuzweg der Nationen" "Droga krzyzowa narodow", polski cmentarz miejsce pamieci ofiar okresu tuz po wyzwoleniu. Duzy oboz ewakuacyjny DPs wraz ze szpitalem wojskowym. gdzie zmarlo 428 polskich dzieci i 116 doroslych.

Jak wszedzie na terenach bylej Rzeszy i w Bayern dziesiatki miejscowosci z polskimi grobami wojennymi.

Na zakonczenie zachodniej czesci Niemiec, na kilkunastu cmentarzach zydowskich groby Polakow wyznania mojzeszowego (zydow) kzorzy w czasie smierci posiadali obywatelstwo polskie.


Calkowicie inaczej przedstawia sie sytuacja w tz. "Nowych Landach" - bylej DDR. Do zjednoczenia glownymi miejscami pamieci byly cmentarze i miejsca upamietniajace Armie Czerwona. Poza sybolicznymi cmentarzami przy bylych obozach konzentracyjnych ORANIENBURG, SACHSENHAUSEN, RAVENSBRÜCK, BUCHENWALD I DORA III w NORDHAUSEN. ktore sluzyly bardziej celom propagandowym (to nie my to faszysci) niz celom historyczno-dokumentalnym, groby jencow wojennych i robotnikow przymusowych popadaly w calkowite zapomnienie a w wiekszosci zostaly zniwelowane i zastapione jednakowo brzmiacymi sloganami np. "Tu spoczywa 100 ofiar barbarzynstwa faszystowskiego 1939-1945" bez nazwisk, dat czy narodowosci. W kilku przypadkach aktywnie pomagaly w tym wladze bylej PRL jak na cmentarzu polskim w Tangerhütte. Znajdowal sie tam oboz szpital dla chorych na gruzlice jencow wojennych. Zmarlo tam kilkudziesieciu polskich ofizerow i zolnierzy, do lat 70-tych istnialy pojedyncze groby z krzyzami, nazwiskani stopniami wojskowymi i data smierci. Z inicjatywy wladz plskich "uporzatkowano" cmentarz, zniwelowano groby zastepujac je zasiana trawa. Na "artystycznych betonach" umieszczono tablice metalowe z napisen w jezyku niemieckim i polskim OFIZEROM I ZOLNIERZOM POLSKIM ZMARLYM W NIEWOLI FASZYSTOWSKIEJ W LATACH 1940-1945 RODACY. Dokumentacja podobno gdzies istnieje, jeszcze jej nie odnalazlem. Jeszcze gorzej zostaly potraktowane groby jenieckie znajdujace sie bezposrednio na terenach zajetych przez Rosjan, duzo obozow jenieckich znajdowalo sie na polgonach armii niemieckiej zajetych pozniej przez Rosjan. Natychmiast zniwelowano cmentarze jencow rosyjskich jako zdrajcow ojczyzny. pozniej potraktowano podobnie groby jenieckie innych narodowosci. Od kilku lat staram sie o odnalezienia cmentarza przyobozowego na bylym poligonie niemieckiej armii cesarskiej w Altengrabow pozniej Wehrmachtu po 1945 armii radzieckiej obecnie poligon NATO. Miescil sie tam Stalag XI A. Pochowani zostali tam zmarli polscy jency wojenni z kampani wrzesniowej i pozniej jesienia 1944-45 roku jency wojenni uczestnicy powstania warszawskiego. Po kilku latach mam juz prawie wolny wstep na poligon, poznalem przy okazji kilku Niemcow odtwarzajacych historie poligonu, zarazilem ich poszukiwaniami cmentarza lub dokumentow, mamy juz pewne rezultaty, czesciowo odnalezione listy pochowanych Polakow i Wlochow.

W otatnich latach pod egida Volsbund sytacja troche sie polepsza. Przy okazji urzadzania cmentarzy zolnierzy niemieckich porzadkuje sie na podstawie odnalezionych dokumentow czasami groby obcokrajowcow. Powstaja miejsca pamieci i dokumentacji. GÖRLITZ, EISENHÜTTENSTADT, PRENZLAU, SALZWEDEL i kilka innych.
Moja wiedza o polskich grobach na terenie bylej DDR jest w duzym procencie teoretyczna, potrwa jeszcze troche czasu nim powierdze te miejsca swoimi odwiedzinami i dokumentacja, niemniej kilkadziesiat grobow udalo mi sie odwiedzic i zdokumentowac.

Najlepiej wyglada na tym tle oczywiscie BERLIN.

Kilkadziesiat miejsc pamieci i cmentarzy, prawie wszysko uporzadkowane i zdokumentowane. Kazda dzielnica posiada take miejsca i prawie na kazdym cmentarzu groby Polakow. Zolnierze armii walczacych na zachodzie (lotnicy polscy zestrzeleni nad Berlinem), jency wojenni zmarli w stalagu III D, zolnierze dwoch armii Ludowego Wojska Polskiego, wiezniowie KZ, robotnicy przymusowi. Organizacje polonijne w Berlinie nie maja klopotu z wyborem miejsca na uroczystosci okolicznosciowe.

Oczywiscie mozna byloby po ustaleniu okreslonych kryteriow wytypowac 5 miejsc godnych uroczystosci rocznicowych czy okolicznosciowych. Mysle ze Frankfurt jest juz sprawa postanowiona i dobrze. Najwarzniejsze ze jest grupa ludzi ktorzy chca to zrobic i doprowadza swoja inicjatywe do uroczystego finalu.
Prosze nie traktowac tej "listy" jako propozycji innej niz Franfurt, jest to pewien procent moich wiadomosci i informacji potraktowanych jako mala powieszchowna "przebierzka" po temacie "Polske groby wojenne w Niemczech".
Jak juz pisalem na wstepie postaram sie w najblizszych miesiacach, moze jeszcze przed majem 05 udostepnic w sieci internetowej przynajmniej listy-katalogu z podstawowymi danymi o grobach i miejscach pamieci juz zdokumentowanych lub mi znanych.

Mam nadzieje ze dla Panstwa tak jak dla mnie kazdy cmentarz, kazda pojedyncza mogila na nieprzychylnej wtedy dla Polakow ziemi jest wazna i godna.

Henryk Nazarczuk

--- original Nachricht Ende ----