UWAGI ODNOŚNIE STATUTU RADY POLONII ŚWIATA    (Milczewska - Bulgaria)  (12.11.2001)

ZAŁOŻENIA PODSTAWOWE

1.      Podstawą istnienia Rady Polonii Świata powinno ścisłe przestrzeganie wszystkich zasad demokracji i obowiązujących w społeczeństwie norm moralnych i zasad postępowania.

2.      Rada Polonii Świata powinna być organizacją apolityczną i nie narzucającą opinii w kwestiach religijnych.

CZŁONKOSTWO W RPŚ

1.        Podstawową sprawą, która powinna być przejrzyście zdefiniowana w Statucie jest otwartość organizacji i zasada równego traktowania wszystkich polonijnych organizacji członkowskich.

2.        W związku z powyższym, jako uniwersalny dokument ramowy, Statut nie powinien zawierać konkretnych nazw organizacji polonijnych w poszczególnych krajach, a także określać zobowiązań tych organizacji wobec innych organizacji polonijnych /STATUT RADY POLONII SWIATA (Wersja #2) - p.2.a. (4), (5), /Uwagi p. Mokrzyckiego – “Podstawy statutowe”  - p. 1 a), b), e)/. Podobne zapisy  w Statucie mogą być odebrane jako protekcja wobec określonych organizacji.

3.        Tworząca się w ostatnich latach ścisła hierarchia struktur polonijnych na świecie, a mianowicie:

-         lokalne organizacje,

-         ogólnokrajowe,

-         ogólnokrajowe o charakterze federacyjnym,

-         regionalne,

-         kontynentalne,

automatycznie narzuca kontynentalny charakter najwyższej w hierarchii struktury polonijnej, jaką jest Rada Polonii Świata. Jakiekolwiek inne rozwiązanie będzie krokiem do tyłu, ponieważ całkowicie zniweczy rolę obecnie istniejących i przyszłych organizacji kontynentalnych. Aby mogła sprawnie funkcjonować, struktura Rady Polonii Świata powinna być maksymalnie uproszczona (załącznik 1).

PRYKŁADOWA STRUKTURA RADY POLONII ŚWIATA

I. WALNE ZGROMADZENIE

W Walnym Zgromadzeniu, które jest najwyższą władzą Rady, powinni brać udział wszyscy członkowie władz danej organizacji kontynentalnej i delegaci z każdej zrzeszonej w niej organizacji. Liczba delegatów z danego kraju powinna być uzależniona od rodzaju organizacji członkowskiej /lokalna, ogólnokrajowa, ogólnokrajowa o charakterze federacyjnym, regionalna/, a także od liczby członków tej organizacji  Zapewni to sprawiedliwy podział głosów przy podejmowaniu uchwał przez Walne Zgromadzenie.

W trybie zwyczajnym Walne Zgromadzenie powinno być zwoływane raz na trzy lata.

Do podejmowania uchwał przez  Walne Zgromadzenie powinna być wymagana bezwzględna większość 2/3 ważnie oddanych głosów. W sprawach związanych ze zmianą Statutu, rozwiązaniem RPŚ itp. powinna ponadto być wymagana obecność co najmniej 2/3 uprawnionych do głosowania delegatów.

II. PREZYDIUM RADY

Organ kierowniczy Rady Polonii Świata powinien nosić nazwę Prezydium Rady (w ten sposób można uniknąć tautologii “Rada Rady Polonii Świata”). Prezydium powinno być wybierane na Walnym Zgromadzeniu przez delegatów kontynentalnych organizacji polonijnych. Kwota w Prezydium, przysługująca każdej organizacji kontynentalnej powinna  być proporcjonalna do ilości zrzeszonych w niej organizacji  wg ściśle określonego klucza /np. po jednym przedstawicielu na każde 15 organizacji/.

Ze względu na dynamikę życia polonijnego, Statut nie powinien określać konkretnej, stałej liczby członków Prezydium Rady. Należy zwrócić uwagę na fakt, że nawet istniejące już struktury kontynentalne wciąż jeszcze nie obejmują wszystkich organizacji polonijnych i liczba ich członków stale i dynamicznie się zmienia.

Kadencja Prezydium Rady powinna trwać w okresie między Walnymi Zgromadzeniami /trzy lata/. Nowe Prezydium Rady powinno być wybierane na zasadzie rotacji kontynentalnych organizacji polonijnych, wg ściśle określonego w Statucie mechanizmu rotacji. Rotacją powinna być objęta cała aktualnie działająca struktura RPŚ.

Uchwały Prezydium powinny być podejmowane na zasadzie pełnego konsensusu. Każdy członek Prezydium powinien mieć prawo do jednego głosu.

Zebrania Prezydium powinny odbywać się raz w roku.

III. ORGAN NADZORUJĄCY

Organ nadzorujący powinien być wybierany przez Walne Zgromadzenie Rady, w głosowaniu tajnym, zwykłą większością głosów. Członek organu nadzorującego nie powinien jednocześnie być członkiem aktualnego Prezydium. Członkiem organu nadzorującego nie powinien także być nikt z ustępującego Prezydium. W związku ze swoją działalnością organ nadzorujący powinien mieć możliwość odwoływania  się do opinii niezależnych ekspertów. Kadencja organu nadzorującego powinna upływać wraz z kadencją Prezydium.

IV. ORGAN WYKONAWCZY (SEKRETARIAT)

Organ wykonawczy powinien być pomostem między Prezydium Rady i kierownictwem poszczególnych organizacji kontynentalnych w realizacji uchwał Prezydium.

Liczba osób w składzie organu wykonawczego powinna być co najmniej równa liczbie organizacji kontynentalnych, będących członkami Rady Polonii Świata.

Organ wykonawczy powinien być wybierany spośród wybranych już członków Prezydium i podlegać zasadom rotacji na równi z całą strukturą Rady.


 

WNIOSKI

Załączona dla ułatwienia rozważań przykładowa struktura RPŚ (załącznik 2) wskazuje, że w chwili obecnej niemożliwe jest utworzenie struktury Rady Polonii Świata opisanej   we wstępnym projekcie Statutu ze względu na brak czterech organizacji kontynentalnych. Zarówno Kongres Polonii  Amerykańskiej jak i Kongres Polonii Kanadyjskiej nie są organizacjami kontynentalnymi, a ogólnokrajowymi o charakterze federacyjnym (podobnie jak np. Kongres Polonii Niemieckiej, Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie, Zrzeszenie Organizacji Polonijnych w Szwecji, czy choćby Kongres Polaków w Rosji, które – zgodnie z zasadami logiki – powinny być przedmiotem uwagi autora projektu, na równi z KPA i KPK).

Powoływanie nowych organizacji kontynentalnych nie może być narzucane przez Statut, a powinno być inicjatywą i potrzebą konkretnych skupisk polonijnych. Wiadomo jak  trudny i długotrwały jest proces powstawania nowej organizacji  tego typu (np. EUWP).

Jeżeli w przyszłości zostanie przyjęta struktura RPŚ na zasadzie podziału kontynentalnego, należy  brać pod uwagę oficjalny podział geograficzny świata na następujące kontynenty:

Eurazja – obejmująca Europę i Azję, Afryka, Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Australia i Oceania. Przyjęcie innych zasad podziału będzie wymagało użycia innych określeń, np. podział regionalny. Jakkolwiek w obecnej sytuacji nie jestem w stanie wyobrazić sobie  innej struktury poza kontynentalną, być może istnieje rozwiązanie problemu na przykładzie takich struktur jak np. Unia Europejska lub ONZ.

Urszula Milczewska

Prezes Polskiego Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego
im. Władysława Warneńczyka Bułgarii
sekretarz EUWP na Europę Wschodnią
Sofia, 29.07.01