Liliana Osses Adams

Wystawa w Muzeum Sztuki w San Francisco

Leonardo da Vinci and the Splendor of Poland:

A History of Collecting and Patronage

 

Juz tylko niecaly miesiac Dama z lasiczka - slawna Lady with an Ermine - zachwycac bedzie San Francisco. The Fine Arts Museum - Legion of Honor - jest miejscem, gdzie od 13 marca do 18 maja 2003 tlumy zwiedzajacych z Kalifornii i z pobliskich stanow przystaja - jakby zauroczeni - przed jednym z najwspanialszych dziel sztuki europejskiej, portretem Cecilii Gallerini, znanym takze jako Dama z gronostajem.

Wystawa Splendor of Poland, skladajaca sie z 77 obrazow zostala najpierw zaprezentowana w Milwaukee Art Museum (wrzesien-listopad 2002), nastepnie w Museum of Fine Arts w Houston (grudzien-luty 2003), i w dniu zamkniecia w San Francisco powroci do Polski. Zgromadzono na niej arcydziela m.in. z Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum na Wawelu w Krakowie, muzeow w Gdansku i Poznaniu, a takze z Muzeum Czartoryskich w Krakowie i Zamku Krolewskiego w Warszawie, Palacu w Wilanowie, oraz z bibliotek, kosciolow, klasztorow i archiwow polskich. Oprocz Leonarda da Vinci ogladac mozna piekna, choc wlasciwie malo znana kolekcje niesygnowanych obrazow polskiego malarstwa gotyckiego, jak chocby wspaniala Pieta z tzw.„Szkoly Malopolskiej".

Wystawa ta, obejmujaca kilka sal muzealnych, jest imponujacym przegladem dziejow polskiego kolekcjonerstwa, na ktora skladaja sie oprocz anonimowych plocien wczesnego Sredniowiecza, takze dziela odzwierciedlajace wszystkie epoki i style malarstwa polskiego - od Renesansu i Baroku poprzez Klasycyzm do czasow nowoczesnych; od sztalugowych portretow, obrazow historycznych, rodzimych krajobrazow i impresjonistycznych akwarel, az do swobodnej faktury charakterystycznej dla tworcow skupionych wokol ugrupowania „Sztuka"(1897).

Obok malarstwa polskiego znajduja sie takze bogato reprezentowane dziela obcych mistrzow- wloskich, hiszpanskich, holenderskich, francuskich i niemieckich, ktore sa swiadectwem zainteresowan artystycznych polskich protektorow i mecenasow sztuki.

Z dlugiej listy wymienic nalezy tryptyk Sad Ostateczny Hansa Memlinga, ktory, wymieniany w katalogach nie znalazl sie w obecnej kolekcji w San Francisco.

Natomiast bogactwo malarstwa polskiego reprezentuje m.in: piec cyklicznych pejzazy miejskich Warszawy wykonanych przez Canaletto (zw. Mlodszym), wlasc.Bernardo Bellotto; dwa portrety krola Stanislawa Augusta Poniatowskiego - pierwszy w stroju koronacyjnym i drugi z klepsydra pedzla Marcello Bacciarellego; trzy obrazy Jana Matejki - Stanczyk, Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem oraz Zawieszenie dzwonu Zygmunta na wiezy katedry w roku 1521 w Krakowie; nastepnie Widok Wawelu Wladyslawa Maleckiego; Smierc Barbary Radziwillowny Jozefa Simmlera; Swieto trabek Aleksandra Gierymskiego; Dziwny ogrod Jozefa Mehoffera; Dwoch chlopcow i Dziewczynka z chryzantemami Olgi Boznanskiej; Spotkanie na moscie Jozefa Brandta; Nowy Swiat w Warszawie w dzien letni Wladyslawa Podkowinskiego; Wyjazd na polowanie Jozefa Chelmonskiego; Wesola jazda Alfreda Wierusza-Kowalskiego; Hamlet Polski. Portret Aleksandra Wielopolskiego Jacka Malczewskiego; Stare jablonie Ferdynanda Ruszczyca; Zydzi Piotra Michalowskiego; Wiatr halny Stanislawa Witkiewicza, a takze plotna Wincentego Kasprzyka, Stanislawa Samostrzelnika, Jana Piotra Norblina, Antoniego Moellera i innych.

Z wielkich plocien obcych mistrzow wymienic nalezy m.in: Elisabeth-Louise Vigee-Le Brun Portret Ksieznej Pelagii Sapieha z d. Potocka; Franza Winterhaltera Portret Elizy Krasinskiej z d. Braniecka; Carla Wilhelma Wacha Portret Anny Raczynskiej; Sir Lawrence Alma-Tadema Portret Ignacego Jana Paderewskiego, a takze plotna Caravaggio, Ferdynanda Bola, Jusepe de Ribery, Hansa Sussa z Kulmachu, Jean-Baptiste Pillementa, Jean-Augusta-Dominique Ingresa oraz znana Martwa nature z czaszka Gerarda Dou.

 

Zorganizowanie wystawy Splendor of Poland zaliczyc mozna do przedsiewziec wyjatkowych w swoim rodzaju. Nigdy dotad Stany Zjednoczone nie mialy mozliwosci zapoznania sie z bogactwem polskich zbiorow muzealnych. Wystawa ta, to nie tylko prezentacja dorobku artystycznego na przestrzeni wiekow, ale takze wspaniala okazja do wykorzystania arcydziel sztuki dla zachowania narodowej tozsamosci.

Wynikiem wspolpracy Muzeum Narodowego w Warszawie z trzema muzeami amerykanskimi w Milwaukee, Houston i San Francisco jest rowniez zorganizowana w Warszawie od 28 lutego do 4 maja 2003 wystawa Konfrontacje-Inspiracje-Spotkania, zawierajaca dwanascie arcydziel malarstwa europejskiego ze zbiorow amerykanskich i polskich, m.in. obrazy Canaletto (zw. Starszym), wlasc.Antonio Canale, Jean-Honore Fragonarda i Francesca Goyi.

W zwiazku z wystawa w San Francisco Splendor of Poland zorganizowano wiele imprez towarzyszacych, m.in. koncerty w wykonaniu duetu - pianisty Karola Radziwonowicza i skrzypka Tomasza Radziwonowicza, recital organowy Andrzeja Zahorskiego, wystepy zespolu instrumentalnego Relic, wystepy zespolow ludowych Lowiczanie, Podhale i Krakusy, projekcje polskich filmow m.in. Andrzeja Wajdy i cieszacego sie uznaniem krytyki filmu Edi Piotra Trzaskalskiego, oraz liczne odczyty, pogadanki, spotkania i programy edukacyjne dla dzieci.(Zaplanowany na 4 maja br. recital Jona Nakamatsu, Zlotego Medalisty Konkursu Pianistycznego Van Cliburn’a (1997) zostal odwolany).

W dniu 2 maja 2003 odbedzie sie w San Francisco Fairmont Hotel doroczny 27. Grande Polonaise Ball organizowany przez The Polish Arts and Culture Foundation podczas ktorego wystapia miejscowi artysci: Patrycja Poluchowicz - sopran, Eri Nakamura - pianista, Ada Borzuchowska - skrzypaczka i nizej podpisana harfistka,

Liliana Osses Adams Kalifornia, 26 kwietnia 2003

Links:
Splendor of Poland-San Francisco
http://www.splendorofpoland.org

Muzeum Narodowe w Warszawie
http://www.mnw.art.pl

 

Zugriffszähler 1.5.2003